Villa Aschwing

Villa Aschwing
28 juli 2022

De naam is Aschwing, Villa Aschwing! Het is niet zomaar een huis, daar op de hoek van de Dr. Nassaulaan en de Hertenkamp. Dat begint al bij de naam: heet de villa nu Aschwin, Ashwin of Aschwing? Maar het bijzondere zit vooral onder de grond, door de bunker die daar in de jaren zestig is gebouwd.

Het verhaal van Villa Aschwing begint als mr. Johannes Jacobus Bolman, inspecteur van het lager onderwijs in Drenthe, een huis laat bouwen in het net nieuwe Van der Feltzpark. In enkele jaren tijd worden daar meerdere fraaie villa’s gebouwd en op nummer 2 verrijst in 1877 de nieuwe woning van Bolman. In 1922 verandert het adres in Dr. Nassaulaan 9. Op de foto’s is te zien dat het een heel bijzonder pand is, gebouwd in een kruisvorm. Aan de kant van de hertenkamp heeft de vijfkantige uitbouw een balkon en een kleine extra verdieping (mezzanino). Aan de andere kant ziet het huis er heel anders uit met een vrij rechte gevel en een trap naar de voordeur. Een aangebouwde serre, fraaie kroonlijsten, een hoog souterrain, verschillende venstergroottes en diverse architectonische bijzonderheden geven het huis aan elke zijde een ander aanzien.

Toch is het huis bij de Assenaren niet om het fraaie uiterlijk bekend. Ook niet om de diverse Asser notabelen die er in de loop der jaren wonen. Zelfs niet om het feit dat de Duitse Wehrmacht het pand tijdens de oorlog in beslag nam. Maar door de BB.

In de zomer van 1952 wordt de Wet Bescherming Bevolking van kracht. De Tweede Wereldoorlog is al bijna zeven jaar geleden en in plaats van bondgenoten zijn ‘het westen’ en ‘het oosten’ tegenstanders geworden. De Koude Oorlog met de angst voor de atoombom leidt tot de oprichting van de Dienst Bescherming Bevolking, de BB, die als eerste taak hulpverlening in oorlogsomstandigheden heeft. Later komt daar rampenbestrijding bij.

De commandopost voor de Kring-Drenthe-A wordt ingericht in Villa Aschwing. In eerste instantie in een deel van de villa, terwijl het andere deel nog wordt bewoond. Later, na een reorganisatie waarbij de regio die onder ‘Assen’ valt wordt vergroot, is het hele pand in gebruik bij de BB.

Halverwege de jaren zestig wordt een grote, ondergrondse commandobunker gebouwd. Deze bunker is niet alleen bestand tegen conventionele bombardementen, maar ook tegen een aanval met atoombommen. Op 25 mei 1966 wordt de vernieuwde BB-post, inclusief bunker, geopend door burgemeester Popke Pieter Agter.

Het is al een beetje mosterd na de maaltijd. In de jaren vijftig wordt nog gedacht dat de BB na een aanval vele mensenlevens kan redden. In de jaren zestig ontstaat de overtuiging dat een nucleaire aanval allesvernietigend is. Het takenpakket van de BB wordt uitgekleed en in de jaren zeventig volgt opnieuw een reorganisatie. In 1980 valt het besluit de BB op te heffen.

Anno 2022 zijn diverse bedrijven in Villa Aschwing gevestigd. Maar hoe het huis aan zijn naam komt? Rond 1970 verschijnt het in zwarte letters op de gevel: Villa Aschwing. Heeft het huis de naam toen pas gekregen? En klopt de spelling? De naam is inmiddels weer van de gevel verdwenen en het raadsel blijft. Wie het antwoord weet, mag het zeggen!

Geïnteresseerd in de geschiedenis van Drenthes hoofdstad? Word dan lid van de Asser Historische Vereniging via www.ahvassen. nl of Postbus 10066, 9400 CB Assen. Of maak een stadswandeling met een van de stadsgidsen van de vereniging, te boeken bij de VVV.